Yumuşak Çekirdekli Meyve Ağaçlarındaki Meyve Dalları
Yumuşak çekirdekli meyve türlerindeki meyve dalları, şekillerine ve üzerindeki tomurcuğun yapısına göre aşağıdaki gibi incelenebilir.

Topuz

Boğum aralan birbirine çok yakın olan en kısa meyve dalıdır. Boylan birkaç milimetreden 8 cm'ye kadar değişebilir. Genellikle, odun gözleriyle son bulur. Kabuklarına göre paslı ve parlak topuzlar diye iki kısma ayrılır. Topuzların üzerinde birbirine çok yakın küçük yaprakların yerleri ile sık tüylü olması sonucu bunlara paslı topuz denir. Bunlar daha çok elma ağaçlarında görülür. Parlak topuzlarda sık tüylülüge rastlanmaz bunlar daha çok armut ağaçlarında bulunup İlk: oluştuktan yıl içerisinde topuzların üzerinde rozet şeklinde 2-5tane küçük yaprak vardır. Topuzlar, ilkbaharda rozet şeklinde yapraklar oluşturarak her yıl bir miktar büyür, gelişir ve daha fazla yapraklanırlar. Bu büyüme ve gelişmenin sonucu olarak da odun gözleri, çeşit özelliğine bağlı olarak, iyi bakım ve beslenme koşullan altında 1-10 yılda çiçek gözlerine dönüşürler.Abondanza, Cox orange, Jonathan, Golden Delicious elmaları ve William armutlannın bir yıllık sürgünleri üzerinde meyve gözleri oluşabilir (Şekil 17, Şekil 18-1,2 ve Şekil 18-4).



Şekil 17. Topuzların oluşumu ve evrimi;
1.Yaprak tomurcuğu, 2. Yeni oluşmuş topuz, 3. Üç yıllık gelişmiş topuz, 4. Lamburt, 5. Topuzlardan keselerin oluşumu.
Lamburt
Topuzların uçlarında bulunan odun gözünün meyve gözüne dönüşmesiyle oluşur (Şekil 17). Bunlar, 2-3 ya da daha yaşlı dallar üzerinde bulunurlar. Elma, armut ve diğer meyve çeşitlerinin verimleri üzerinde çok olumlu rol oynarlar. Lamburt'lar Abondanza elma çeşidi ile ayva üzerine aşılı William ve Clairgeau armut çeşitlerinde bir yıllık dallar üzerinde de oluşabilirler (Şekil 18-3, Şekil 19-B.C).

Şekil 18. Elma ağaçlarında değişik meyve dalları;
1. Yeni topuz oluşumu,
2. Gelişmiş topuz oluşumu,
3. Lamburt,
4. 5. Kese ve topuzlar,

6. Taçsız kargı,
7. Taçlı kargı.



Şekil 19. Armut ağaçlarında değişik meyve dallan;
A. Topuz (1) ve Lamburtlar (2),
B. Lamburt (1),
C. Lamburtta oluşan meyveler,
D. 1. Kargı, 2. Lamburt, 3. Topuz.

Kese
Bir çeşit şişkinlik olan keseler, yedek besin maddelerinin depo edildikleri dallardır. Bunlar topuzların uç kısımlarında besin maddelerinin depo edilmeleri sonucunda oluşurlar (Şekil 17). Bunlann üzerinde topuz, lamburt ve kargılar bulunabileceği gibi, şiddetli budamaya tabi tutulmuş ağaçlarda dalcıklara da tesadüf edilebilir. Keselerin büyüklüğü ile üzerinde bulunduklan meyvelerin iriliği arasında yakın ilişki vardır. Keselerin büyük olması durumunda meyveler büyük, keselerin küçük olması durumunda ise küçük olur (Şekil 18-4 ve 18-5). Bazı armut çeşitlerinde bir yıllık dalların uç kısımlarında kese gibi şişkinliklere rastlanabilir. Geçici olan bu şişkinliklere kese denmez, zira ilkbahar sürme periyodunda bunlar kaybolur. Aynca bazı zararlılar da meyve ağaçlarının dallarında bu gibi şişkinliklere neden olabilirler.



Kargı
5-20 cm uzunlukta ince, mat ya da parlak kabuklu, bazılan sık tüylü, san tâbâ, mor vb. değişik renkli meyve dallandır. Uçlarında meyve gözü bulunanlar taçlı kargı adını alır (Şekil 18-7). Kargıların uç kısımlarında bazen odun gözlerine, bazı armut çeşitlerinde de dikenlere rastlanır (Şekil 18-6). Bunların meyve gözüne dönüşmesi, topuzlardaki gibi çeşit, anaç ve ekolojik koşullara bağlı olmak üzere 1-10 yılda olabilir. Kargılarda uzun eksen boyunca odun gözleri bulunur. Bunlar da zamanla topuz ve sonradan lamburta dönüşebilir (Şekil 18-7; Şekil 19-D-l).

Dalcık

Kargı ile odun dalı arasında bir meyve dalıdır. Bunlar kargılardan daha uzun, odun dallanndan daha kısa olup meyve gözü ile sonuçlanır. Boylan 8-30 cm ve bazen daha da uzun olabilir. Bazı çeşitlerde çok fazla Oluşur, ağacın verimli olmasını sağlar. Budamada, ana ya da yardımcı dalların devamını sağlayan dallar hariç, bu gibi dallara, zorunluk olmadığı Sürece dokun1mama1ıdırr Meyve ağaçlanrıın şekillendirildikleri ilk yıllarda büyüme ve gelişme noktalannda oluşan dalcıkların uçlarındaki meyve gözleri budama sırasında mutlaka alınmalıdır. Bu yapılmadığı takdirde dalcıkta vegetatif gelişme olamaz. Bunun sonucu, ağaçlarda şekil bozuklukları olacağı için simetrik ve dengeli gelişme ortadan kalkar. Bu tip dallar, çoklukla William armudu ile Golden Delicious ve Starking vb. elma ağaçlarında görülür.

Çıtanak
Topuz, lamburt, kese ve kargıların bir arada geyik boynuzu şeklinde birleşmesinden oluşmuştur. Daha çok yaşlı ağaçlar üzerinde görülür. Bir ağaç üzerinde bunlara fazla miktarda rastlanılması, ağacın yaşlandığına ve kuvvetten düştüğüne belirti sayılır. Bu fizyolojik gelişme çağına gelmiş ağaçlara gençleştirme budaması uygulanarak bunların bir kısmının kesilip yenilenmeleri gerekir.