MAYDANOZ Hasat, Standardizasyon, Piyasaya arz, Muhafaza ve Nakliye
MAYDANOZ 9.1. Hasat

Maydanoz tohumları çimlenip, toprak yüzüne genç bitkiler olarak çıktığında, bu bitkilerinin ilk gelişmeleri yavaştır. Kökün büyümesi artınca, birden belirgin bir büyüme göze çarpar. Bu süre tohum ekiminden itibaren 2-3 ayı bulur. Bundan sonraki 3–4 hafta içinde sıraların tamamını doldurur. Yeni tesis edilen maydanozun ilk hasadı erken yapılmamalıdır. Yapılacak erken hasat, daha sonraki biçim sayısını ve bu biçimlerdeki ürün kalitesini düşürür. Bitki boyu 15–20 cm bulunca yaprak maydanozları hasat edilebilir. Hasat keskin bir bıçakla, toprak yüzünden 3-4 cm yukarıdan yapılır. Dış ülkelerde özel elektrikli biçme makineleri geliştirilmiştir. Bu makineler, terelerdeki biçme makinelerinin aynısıdır (Şekil 17.5). Elle hasatta, hasat yapan kişi aynı anda ya küçük bağ yada büyük bağ yapar. Küçük bağ 3–5 cm çapındadır. Büyük bağ 20–30 cm çapında olur. Büyük bağ, toptan mal alan pazarlayıcı, uzak pazar ve büyük lokantalar içindir. Nakliyeden sonra büyük bağlar, pazarlayıcı tarafından tekrar küçük bağ haline getirilir. Birinci hasattan sonra, azotlu gübre veya şerbet verilip, maydanozların tekrar sürmesi sağlanır. Böylece iklim koşullarına bağlı olarak 30–40 gün aralıkla 4–6 defa veya bölge koşullarına ve soğuklara karşı yapılan özel sistemlerin koruma gücüne bağlı kalarak, 10-15 gibi daha fazla hasat yapılır. Kök maydanozunda hasat, bir kez Eylül ayından sonra gerçekleştirilir. Hasat havuçta olduğu gibi, bahçe işletmelerinde çatal bel yardımı ile insan gücü kullanarak yapılır. Büyük işletmelerde havuç hasat makineleri kullanılır. Hasat makinesi yoksa, pullukla toprak devrilerek, kök maydanozlar yüzeye çıkartılır. Pulluk arkasından gelenler tarafından kökler kasalara doldurulur. Daha sonra işletmede yapraklar kesilip, kökler yıkanıp, temizlenip piyasaya yollanır. Bazı kök maydanozlarının yaprakları satışa çıkartılabilecek irilikte olur ve dolayısıyla bunlar pazar yollanabilir.

MAYDANOZ 9.2. Standardizasyon

Bizde, maydanoz standardı henüz çıkartılmamıştır. Fakat diğer standartlardaki konuları dikkate alarak, maydanozlarda aşağıdaki genel özelliklerin olması istenebilir. Maydanozlar sağlam, taze görünüşlü, pörsümemiş, temiz ve ayıklanmış olmalı, yabancı tat ve kokudan uzak, üzerinde toprak, gübre, ilaç, parazit ve zararlı artıkları bulundurmamalıdır. Yıkanmış maydanozların suyu iyice süzülmelidir.
Maydanozlar iki sınıfa ayrılabilir. Birinci sınıfa çeşidin kendine özgü renkte, yaprakları solmamış sararmamış, düzgün, sağlam, içinde yabancı ot, üzerinde yabancı madde bulundurmayan, donmamış, zararlılar etkisinde kalmamış maydanozlar girebilir. İkinci sınıfa, birinci sınıfa girmeyen fakat genel özelliklere uyan maydanozlar alınabilir. Her iki sınıfta toleranslar %10 civarında tutulabilir.



MAYDANOZ 9.3. Piyasaya arz

Maydanozlar iki değişik boyutta bağ yapılarak piyasaya sunulur. Birinci bağ, satış sırasında kullanılır ve genelde 3–5 cm çapındaki, ikinci bağ, nakliye sırasında kullanılan 20–30 cm çapındaki demetlerdir. Büyük demetler, pazarda satışa çıkartılırken, pazarlamacı tarafından küçük bağ haline getirilir. Bağ yapılmış maydanozlar, kasalar veya naylon çuvallar içine konur.

MAYDANOZ 9.4. Muhafaza

Maydanozlar taze tüketime sunulduklarından muhafaza edilmez. Kısa süreli saklamalar, % 90–95 nemli bir ortamda, 1–5 oC arasındaki sıcaklıklarda, 6–10 gündür. Daha uzun saklamalarda ve karanlık koşullarda, yapraklardaki klorofil parçalanarak, yaprak rengi yeşilden sarıya ve hatta beyaza dönüşür. Kalite hataları meydana gelir. Böylece maydanoz satış şansını kaybeder.

MAYDANOZ 9.5. Nakliye

Maydanoz fazla sıcak ve soğuklardan korunmalıdır. Fazla sıcak solma, pörsüme, fazla soğuk donma meydana getirir. Normal koşullarda 1–2 günlük nakliyeye rahatça dayanır. Daha uzun süreli nakliyede su kaybı ile ağırlık azalması, pörsüme, solma meydana gelir. Bu durumda, soğuk havalı ve nemli ortamda nakledilmeleri gerekir. Soğuk nakliyede sıcaklık 2-4oC ve nem % 90-95 olmalıdır.