Mangan (Mn)
Mangan toprak çözeltisi içinde iyon halinde bulunduğu zaman bitki¬
ler tarafından kolaylıkla alınır. Bununla beraber yapraklara püskür¬
tülerek uygulanan mangandan da bitkiler yararlanabilir. Mangan, de¬
mirle birlikte klorofil oluşumuna yardım eder. Bitkilerin çeşitli en-
zimatik ve fizyolojik olaylarında katalizör görevi alır. Solunum olay¬
larında, karbonhidratların suya ve karbondioksite parçalanmasında
kullanılır. Demirin bitki bünyesine Fe+++ şeklinde alındıktan sonra, me¬
tabolizmada kullanılması için indirgenmesi Fe++ şekline dönüşmesi
gerekir. Mangan fazlalığında bu indirgeme olayı meydana gelmez ve bit¬
kiler demirden yararlanamaz. Ayrıca mangan fazlalığında bitkilerde tok-
sik (zehir) etki söz konusu olabilir. Mangan eksikliğinde bitki
bünyesinde aminoasitlere dönüşüm durur, dokuların ve özellikle mey¬
velerin şeker ve sakkaroz seviyesi düşük kalır, bu yüzden meyveler tat¬
lanmaz. «
Manganın bitki içinde hareket etme özelliği olmadığından, mangan noksanlığının ilk belirtileri genç yapraklarda ortaya çıkar. Yaprak aya¬larında sararma, lekeler meydana gelir. Lekeler iri ve sayısı azdır. Et¬raflarında yeşilimsi bir hare bulunur.
Mangan noksanlığına ilişkin belirtiler ile magnezyum ve çinko nok¬sanlıklarında görülen belirtiler birbirine çok benzer ve bazen kanştırılabilir. Ayrımda kullanılan anahtar, manganda yaprak ayası sa¬rarması genç yapraklarda, magnezyumda yaşlı yapraklarda ve çinkoda yaprakta şekil bozukluğu ile sararmanın bir arada olmasıdır.


Serlerde Gübreleme

Prof Dr Atila GÜNEY - Doç Dr Cihat KÜTÜK