Alttakım : ZYGENTOMA
Üstten basık olup thorax segmentlerinin yan çıkıntıları yana doğru yönelmiştir. Bileşik gözler, başın yanma yerleşmiş olup birbirlerinden belirli olarak ayrıdır. Bazı türlerde gözler bulunmaz. Ocelli genellikle yoktur. Maxilla palpus'lar] 5, labium'a ait palpus'lar ise 4 segmentlidir. Pronotum mesonotum kadar veya ondan daha uzundur. Tarsus'lar 3-5 segmentlidu, uçları 3 tırnakla son bulur.
Bu alttakım 3 familyaya sahipse de tek bir cinse malik, küçük ve çok ilksel olan Lepidotrichidae familyası Neaıctic bölgeye özgüdür. Bu sebep­le buraya alınmamıştır. Aşağıdaki anahtarın yapımında Sharov (1967)'-den yararlanılmıştır.
Familyalar teşhis anahtan
1. Bileşik gözler mevcut. Vücut uzun...... Lepismatidae
— Bileşik gözler yok. Vücut kısa .... Nicoletiidae
Nicoletiidae familyasına ait türlerin çoğu Tropik ve Subtropik böl­gelerde bulunur. Çoğu türlei toprak içinde, Termit veya Karınca yu­valan içinde yaşar. Yalnızca Atelura formicarica Heyd. isimli tür Güney Avrupa'da bulunur. Taş altlarında, Karınca yuvaları içinde yaşayan bu tüıün yurdumuzda da bulunma imkanı vardır.
Fam. Lepismatidae ( = Lepismidae)
Familya isminin kökü Yunan ca'dır ve pul anlamına gelir. Çünkü bu böceklerin çoğunun vücutları üzerinde pulcuklar bulunur, ingilizce Bris-tletails, Silverfish; Almanca ise Fischchen gibi isimler verilir. Türkçe olarak Gerçek Kılkuyruklar ismi ile anılır.
Vücutları uzunca ve yassı olup en geniş yeri thorax kısmıdır. Geriye doğru vücut gittikçe darahr. Vücudun üzeri pulcuklarla kaplıdır. Anten­ler, cerci, abdomen'in uç orta filament'i ve palpus'lar belirgindir. Bileşik gözler küçük, belirli şekilde birbirlerinden ayrı ve her zaman mevcuttur. Ocelli çoğunlukla yoktur. Arka ve orta coxa'lar üzerinde styli bulunmaz. Abdomen'de 7-9. sternite'lerde styîi mevcuttur. Tarsus'lar genellikle 3 segmentlidir.Bireylerine çoğunlukla Machilidae familyası türlerinin bulunduğu çevıeleıe benzer yerlerde rastlanır. Binalarda yaşayan türleri gece hare­ket eder. Bazı tülleri Teımit yuvalannda bulunur. Besinleri çok değişik­tir. Bâzı türleri rahatsız edici veya zararlıdır. Dünya üzerinde 50 cinse bağlı 250 kadar türü bilinmektedir. En önemli cinsleri Lepisma, Thermobia ve Ctenolepisma'dıt. Bunlardan ilk ikisi yurdumuz için çok önemlidir. Yur­dumuzda L. saccharina ve T. domestica''dan başka Ctenolepisma lineatum F. ile Allacrotelsa kraeplinî Esh.'de bulunmaktadır.

Lepisma saccharina L. (Şekil 7)
îlks'el, kanatsız, parlak grimsi renkte bir böcek olup rahatsız edildi-diğinde süratle hareket eder. Geceleri faaliyette bulunur, gündüzleri karan-ianlık yerlerde saklanır, ışıktan kaçar . Ev ve apartman katlarında, özel­likle rutubetli olan mutfak, banyo gibi yerlerde görülüi. Çok defa duvar gibi dik yerlere tırmanırlarsa da, porselen, cam gibi kaygan yüzeyli yer­lerde yürüyemezler. Bu sebeple çok defa bunların banyo, lavabo ve ben­zeri yerlerde kaldıkları görülür. Kozmopolit bir tür olup dünyanın he­men her tarafında yayılmıştır. Tanımı: Uzun antenli, parlak gri renkte, vücudun genel şekli torpi­ le benzer, fakat yassı vücutlu böceklerdir. Abdomen'in nihayet ucunda üç adet uzun kıl şeklinde uzantılara sahiptir. Boyları ortalama olarak 12 mm uzunluktadır. Petek gözleri 12 adet ayrı küçük gözden teşekkül etmiştir.

Ekonomik önemi ve zarar şekli: Bu böcekler evlerde esasında çok az zararlıdır. Genellikle nişastalı maddeleri yerler. Mesela evlerde duvar kağıtlarının yapıştırma maddelerini, kitaplarda ciltlerin, kutuların ve etiketlerin bu gibi kısımlarını yerleı. Bundan başka bazan yünlü, pamuklu ve sun'i ipekli kumaşları da gayri muntazam şekilde yedikleri görülür. Bütün bunlara rağmen ekonomik bir ev zararlısı olarak kabul edilemez. Ancak ev ve benzeri yerlerde az da olsa sık sık görülüşü, özellikle e\ ha­nımlarını rahatsız eder ve bu sebeple savaş yapmaya zorlar.
Biyolojisi: Yumurtaları oval şekilde, 1,5X1 mm büyüklükte, yeni olarak bırakıldığında beyazımsı renkte olup sonradan esmer renge dönü­şür. Bir dişi ortalama 100 kadar yumurta bırakır. Bu yumurtaları yarık­lar, çatlaklaı veya eşyaların alt kısımlaıına bırakırlar. Bunlar ya tek tek veya iki veya üçü bir arada olan küçük kümecikler halinde bırakırlaı.
Yumurtalar bulunduğu yerin ısı ve nem derecesine göre değişmek üzere 5-6 günden başlayaıak birkaç hafta içinde açılırlar. Mesela 32 °C de yumurtalar 19 günde açılırsa, 22°C'de 43 günde açılıı. Buna karşılık % 50'den fazla nemli olan ve 22°G'de bulunan yerlerde yumurtalar açıl­maz. Yumurtadan çıkan nimfler büyüklükleri hariç elginlere çok benzer­ler. Gelişmeleri yavaş olup pek çok gömlek değiştirdikten sonra ergin hale geçerler. Bunların gelişmelerinde dikkati çeken bir nokta da, hayat­ları boyunca pek çok gömlek değiştirmeleri ve bu esnada mesela bacak gibi organları kazaen koptuğunda yerine yeniden bacak teşekkül etmesi­dir. Nimf dönemi 27°G'de 90-120 gün kadar süier. Erginler uzun ömür­lüdür. Bunlar ısı ve rutubete göre değişmek üzere 1,5-3,5 yıl arasında yaşarlar.

Thermobia domestica Pack. (Şekil )
Kozmopolit bir türdür. Evlerde bilhassa iyi ısıtılan kaloriferli daire­lerde daha çok bulunur. Özellikle mutfaklarda ocak içleri, bacalarda, kalorifer daireleri ve benzeri yerlerde görülür.


Tanımı: Genel görünüşü itibariyle L. saccharina'ya çok benzer. An­cak ondan daha büyük ve parlak olmayan renge sahip olması ile kolay­lıkla ayırdedilir. Ayrıca bu tür, beyazımsı ve siyahımsı renkte olan pul-cuklara sahip olduğu için karşıdan bakıldığında alacalı renkte görülür.
Ekonomik önemi ve zarar şekli: Bu tüı de kapalı yerlerde yaşar.-Ancak, her ne kadar her iki tür de kapalı yerlerde yaşarlarsa da bulunduk­ları yerler değişiktir. Önceki tür ev ve benleri olan yerlerin rutubetli kısımlarında bulunduğu hâlde T. domestica binaların sıcak kısımlarını tercih eder. Bu sebeple bulunduğu yerler daha çok lokantaların mutfak kısımları ile pasta ve ekmek fırınları ve benzeri yerlerdir. Bu tür de nişas-talı gıdalar yer. Ancak bunlar, bu gibi yerlerde çok olarak bulunan yerde­ki döküntü ve kırıntı gibi şeylerdir.
Biyolojisi: Yumurtalar oval şekilde fakat 1x0,8 mm boydadır. Bun­lar 25°C'de 77 günde ve 44°G'de ise 9 günde açılırlar. Nimfler 27°C'de 330, 42°G'de ise 42 günde ergin hale geçerler. Ergin hale geçerken pek çok gömlek değiştirirler. Bu miktar bazan 60'a kadar çıkabilir. Vücut üzerindeki pulları dördüncü dönemden sonra görülmeye başlar.Erginlerin ömürleri 32°G'de 2-2,5 ve 37°G'de 1-1,5 yıl sürer.
Savaşları: Zarar görülen yerlerde, bunların bulundukları alanlara dikkatli şekilde %5 DDT, %2,5 Chlordane, %1 Dieldrin, ya da %2 Malat-hion veya % 0,5 Diazinon veya benzeri insektisidleı püskürtülürse popu-lasyonları azalır. L. saccharina'ya. karşı özel olarak hazıılanan arsenikli zehirli yemler de kullanılabilir

Kaynak: Türkiye Entomolojisi - Prof Dr. Niyazi LODOS