Toplam 9 sonuçtan 1 ile 9 arasındakiler gösteriliyor.

Konu: Mantar Meşesi

  1. #1
    selim
    Guest

    Mantar Meşesi

    Mantar Meşesi(Quercus Suber)

    Son atmış milyon yıldır Batı Akdeniz çanağında yetişen bir ağaç Mantar Meşesi.
    Kabuğundan conta elde edilen bu ağaç, uzay gemisi, otomobil motoru, ısı yalıtımı ve daha birçok sektörde stratejik bir ürün olarak kullanılıyor. Ve İzmir Selçuk Torbalı’da bu ağacın yetiştirildiği 2. Abdülhamit zamanından beri bilinir. Bilinir de, arada kaynayıp gitmiştir nice değerlerimizle birlikte. Dünyada sadece üç beş ülkede yetişebilen ve yetiştiği ülkelere büyük paralar kazandıran mantar meşesi nihayet işini özveriyle yapan biri tarafından, İzmir İl Çevre ve Orman Müdürü Osman Tatar tarafından fark edilene kadar. O gün bu gündür diyerek, ülkeye getireceği kazancı hesaplayarak çalışmalarına başlar Osman Tatar. Ve bu gün 30 bin mantar meşesi fidanımızın olmasını sağlar.


    Ve yaz başlarında bu fidelerden ilk ürün büyük bir heyecanla karşılanır. Şarapçılıkla ünlü ülkemin şarap mantarlarını ithal ettiği ve buna milyar dolarlar ödediği hesaba katıldığında, bir anlamda yetiştirilecek her mantar meşesi fidesi ülkeme bir katma değer. Torbalı telekomun bahçesinde rahatça görebileceğiniz mantar meşesi ağacı, yıllara inat varlığını sürdürmeyi başarmış. Amatörce koruma altına alınmış. Oysa tüm heybetiyle, “Beni bir gün fark edeceksiniz. Ben ülkenin geleceğiyim” dercesine duruyor.




    Tamamen doğal ve çevreye uyumlu bir ürün olan mantar meşesi ile Anadolu topraklarının tanışması dediğimiz gibi 2. Abdülhamit dönemine rastlar. Devlet büyüklerinin birbirlerine ülkelerinin en güzide ürünlerini sundukları bilinir. İşte mantar meşesi de yine bu geleneğin getirisi olarak Portekiz’den gelir. Padişah’ın emri üzerine bu fidanlar Torbalı’ya dikilir. Dikilir ancak aradan geçen yıllarda unutulur gider. Ta ki 2004 yılına kadar. İzmir İl Çevre ve Orman Müdürü olarak göreve başladığında Torbalı fidanlığını ziyareti sırasında mantar meşesi kozalaklarının dikilmediğini görür Osman Tatar. 1982 yılında İtalya’da mantar meşesinden elde edilen contayla imal edilen fotoğraf makinelerinin diğerlerine oranla oldukça pahalı olduğunu öğrenen ve bu stratejik ürünün Türkiye’de de üretilmesi gerektiğini düşünen Tatar’ı oldukça heyecanlandırır sahip olunan potansiyeli yeniden keşfetmek. Bu yolda yürütülen araştırma ve çalışmaların sonunda Torbalı Fidanlığı’na 30 bin mantar meşesi fidanı dikilir. Böylece Türkiye’de ilk toplu üretimi gerçekleştiren İzmir İl Çevre ve Orman Müdürlüğü geçtiğimiz günlerde ilk ürün heyecanı yaşadı.




    25 yıl sonra Türkiye’nin kendi mantar meşesi ihtiyacını karşılar hatta ihracat yapar hale geleceğini belirten İzmir İl Çevre ve Orman Müdürü Osman Tatar, mantar meşesinin stratejik önemine dikkat çekiyor: “Bu maddeden elde edilen bir şişe mantarın içinde 800 milyon adet hava dolu hücre var. Bu hiçbir teknolojiyle üretilememesinden dolayı ürün “alternatifsiz.’’ Kim bu gücü elinde bulundurursa, büyük bir hazine elde etmiş olur. Dünyada sadece Portekiz, İspanya, Cezayir gibi birkaç ülke tarafından üretilen mantar meşesi bu ülkelerin yılda on binlerce ton conta üreterek, ekonomilerine büyük girdi sağlamalarını sağlıyor. Mantar meşesi kabuğunun kilosu, yurtdışında 200-300 Euro’dan alıcı buluyor. Fidanlardan gelecek yıl 300 bin, 2 yıl sonra ise 1 milyon adet yetiştirilmesi hedefliyoruz. Ortalama 200 yıl ömrü olan ağaçlardan, 9 yılda bir ağaç başına 70 kilo kabuk elde edilebilecek.”


    Tatar Türkiye’de son dönemde şarapçılık ve zeytincilikte önemli mesafeler kaydedildiğini ve bu alanlarda yatırımların çoğaldığını, ancak üretilen ürünlerin asırlar boyu kalitesinden hiçbir şey kaybetmeyecek şekilde muhafaza edilmesi için mantar meşesinin büyük önem taşıdığını belirterek, “İşte toprak, işte fidan, işte ürün. İşsizlikten yakınıyoruz, işte çözüm” diyor.








    Mantar Meşesi nerede yetişiyor?


    Mantar Meşesi ağacı, ortalama 600 metre rakımlı, yıllık yağışın 400 – 800 olduğu ve sıcaklığın -5 derecenin altına düşmediği alanlarda yetiştirilir. Etkileyici sıcaklık, don ve güneş yakmasına maruz kalan ağaç kendini korumak gayesiyle kalın bir kabuk oluşturur ve böylece kaliteli mantar oluşur. Soğuk iklim koşullarında duyarlılığı fazla olan mantar meşesi ağacının -12 derece doğal yayılma sınırını oluşturur. Her mevsim yeşil, ışık isteği yüksek ve kuraklığa dayanıklı olan bu ağaç 400 milimetre ortalama yıllık yağıştan daha fazla yağış alan bölgelerde yetişir. Mantar meşesi ağacının yetişmesi için; uygun iklim şartlarıyla beraber toprağın nitrojen, fosfor, potasyum ve PH’nın uygun düzeylerde olması gerekir. Kalker ana kayalardan oluşmuş toprakları sevmeyen mantar meşesi derin kumlu topraklarda iyi gelişir.




    Kıyıdan başlayarak deniz seviyesinden bin 600 metre yüksekliğe kadar çıkan geniş bir yükselti basamağında görülen mantar meşesi en iyi meşcerelerini 600 – 700 metre yükseklikteki alanlarda oluşturur. İber Yarımadası’nda 800 – 900 metreye kadar çıkabilen mantar meşesi, Sicilya Adası’nda 300 – 500 metre yükseklikte yetişir.




    Mantar meşesi her yaşta kök ve su sürgünü verme yeteneğine sahip olduğundan kesim, yangın, erken don ya da başka bir nedenle ortaya çıkabilecek tahribatlara dayanıklıdır. İspanya’da doğal mantar meşesi ormanları genellikle granitler ve filişler üzerinde bulunur. Portekiz’de yaz sıcaklığının çok şiddetli olduğu bölgelerde podsol topraklar üzerinde de yetişebilir. Derin kumlu ve hafif nemli topraklar mantar meşesi üretimi için en uygun alanlar olarak kabul edilir.




    Aslında yetişme ortamını fazlasıyla beğenen mantar meşeleri mantar üretmeyebilir. Mantar meşesinde mantar kabuğunun oluşabilmesi için ağacın bir miktar kuraklık, güneş yakması ve don etkisinde kalması gerekir.


    Mantar meşesinden tabii mantar üretimi, mantar ormanlarının çok dikkatli olarak işlenmesiyle başlar. Portekiz’de mantar meşesi ormanları kanunlar ile çok sıkı olarak korunur. Ekonomik ömrünü yitiren ağaçların resmi müsaade ile kesim izinlerinin ve budama işlemlerinin dışında mantar meşesi ağacının kesilmesi kesinlikle yasaktır. Mantar meşesi ağacı dikildikten 5 – 6 yıl sonra kabuk üretmeye başlar, 15 yaşına geldiğinde 10 metre yüksekliğe ve yerden 1.20 metre yükseklikte 22 santimetre çapa ulaşır. Ancak ağacın hasat için gerekli olgunluğa ulaşması için 25 yıl geçmesi gerekir. Bu yaştaki ağacın ilk hasadının yapılması için yerden 1.20 metre yükseklikteki çevresinin 70 santimetreye ulaşmış olması gerekir. Bu hasattaki kabuk ince şekilsiz olduğundan tıpa amaçlı olarak kullanılmaz. Ancak küçük tabii diskler kesilebilir ve granüle hale dönüştürülerek bloklar haline ve daha sonra da levhalar haline getirilerek normal ya da kauçuklu levhalar olarak conta sanayi, inşaat sanayi ve zemin kaplama sanayinde kullanılabilir.




    Mantar meşesinin kabuğu aynı zamanda ağacın epiderm dokusunu oluşturur. Mantar meşesinin her bir santimetre küpünde, 40 milyon hücre bulunur. Bu hücreler bal peteği şeklinde 14 kenarlı polihedron yapıdadır. Meşe ağacı dokusunun yüzde 89.7’si düşük yoğunlukta hava içerir, bu da malzemenin inanılmaz ölçüde hafif olmasını sağlar. 45x24 ebadındaki bir mantar tıpasında 800 milyon adet içi hava dolu hücre vardır. Mantar bu özelliğinden dolayı ne kadar basınç uygulanırsa uygulansın basınç ortadan kalktıktan sonra yüzde 95 oranında orijinal ölçüsüne dönüş yapar. Çok hafif bir üründür. Özgül ağırlığı 0.20 – 0.25’dir. Sıvı ve gazlara karşı çok yüksek sızdırmazlık kabiliyetine sahiptir. 2 milimetre kalınlığındaki bir mantar levha 15 db ses izolasyonu temin eder.



    Mantar meşesi ağacından kabuk hasadı Haziran – Ağustos aylarında (ağacın en hızlı büyüdüğü aylarda) özel kancalı baltalarla gövdedeki en derin yarıktan kesime başlanarak yapılır. Hasat yapan işçinin çok dikkatli olması gerekmektedir. Kesilerek alınacak olan kısım dış kabuktur. Kambiyuma asla zarar verilmemesi gerekir. Hasat yapıldıktan sonra kırmızı bir kambiyum tabakası ortaya çıkar, seneler geçtikçe bu renk kahverengimsi bir renk alır ve yeniden 9 sene içerisinde hasat ölçüde dış kabuk oluşur.






    Mantar nasıl elde ediliyor?


    Mantar meşesinde kabuk hasadı 25 yaşında başlar. İlk kabuk soyulduktan sonra yapılacak olan budama çok önemlidir, burada ince dallar temizlenir ve ağaca istenilen form verilir. Bundan sonra her 9 yılda bir kabuğun kalınlığı göz önünde bulundurularak soyma işlemine devam edilir. 40 yaşlarından itibaren kabuk kaliteli olur. Her kabuk alınışından sonra ağaç doğal olarak kendini yeniler ve 150 yaşındaki bir ağaç ortalama olarak 16 kez hasat edilmiş olur. Ağacın doğal ömrü 300 yıldan fazladır ancak en kaliteli mantar 50 – 100 yaşlarındaki ağaçlardan elde edilir.


    Kabuk soyma işi vejetasyon döneminin başlamasından ağustos ayına kadar devam eden sürede yapılır. Kabuk ilk önce yukarıdan aşağıya doğru yarılır, sonra enden kesilerek gövdeden sıyrılarak çıkarılır. Bu işlem yapılırken kambiyum tabakasının yaralanmamasına dikkat edilmelidir. Her hasattan 60 – 80 kilogram kabuk üretilir. Bir ağacın tüm ömrü süresince 1 tonun üzerinde kabuk üretilir.


    Mantar meşesi en yoğun biçimde Batı Akdeniz çanağında yer alan ülkelerde başta Portekiz olmak üzere İspanya, Güney ve Batı Fransa kıyılarında, İtalya’nın batısında, Sicilya ve Sardunya adalarında, Fas, Cezayir ve Tunus gibi kuzey Afrika ülkelerinde çok yoğun olarak yetişir.


    Mantar meşesi ormanları şu anda dünya üzerinde 2,2 milyon hektarlık bir sahayı kaplar. Bu sahanın yüzde 30’u Portekiz’de, yüzde 21’i İspanya’da, yüzde 20’si Cezayir’de, yüzde 16’sı Fas’da, yüzde 5’i Fransa’da, yüzde 4’ü İtalya’da, yüzde 4’ü Tunus’ta bulunur.


    Daha önceden ülkemize park ve bahçe ağacı olarak geliştirilmiş bulunan mantar meşelerinden, İzmir’in Torbalı ilçesindekinin yaşı 250’den fazladır ve İstanbul Abrahampaşa korusundakilerle birlikte bu ağaçlardan bugün tohum kaynağı olarak yararlanılır. Bu bağlamda İzmir İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’ne ait İzmir – Torbalı Fidanlığı Mantar Meşesi Koruluğu başarıyla oluşturulur.






    Mantarın özellikleri ile sanayi ve günlük hayatımızdaki faydaları:


    - Yüzebilirliği


    - Sıkıştırılabilirliği


    - Elastikiyeti


    - Neme karşı mukavemeti


    - Sürtünme ve mukavemet kabiliyeti


    - Düşük ısı iletkenliği


    - Titreşim emme kabiliyeti


    - Hipoallerjenik olması. Toz tutmama özelliğinden dolayı, alerjiye sebebiyet vermemesi


    - Tabi mantar; doğal bir yangın inhibitörüdür, alevi yaymaz ve yandığında toksik gaz çıkmasına sebep olmaz


    - Antimikrobiyaldir ve bünyesindeki süberin özü sayesinde doğal bir böcek kovucudur


    - Uzun süre dayanıklı ve istikrarlı kalitesi ile kullanılabilirliğini çok uzun seneler korur ve kombine olduğu ürünlerin dayanıklılığındaki istikrarı temin eder.






    Mantarın kullanım alanları


    - İçki sanayinde; şarap, şampanya, zeytinyağı, sıvı içecekler, esans ve kozmetik sanayi tıpalarında,


    - İnşaat sektöründe; Isı ve ses izolasyonu açısından çok iyi bir madde olan mantar, yer döşemelerinde ve duvar kaplamalarında kullanılmaktadır. Yangına karşı dayanıklı olması yanında duvarlarda izolasyon maddesi olarak ısı kaybını yüzde 36, çatılarda ise yüzde 53 azaltır. (Fuller 1961, Oliveira 1991) Yangına karşı dayanıklı yüzeyler, ısı ve ses yalıtımını sağlamak üzere güvenli askeri ve strarejik yapılarda,


    - Ağır sanayi: Makinelerin titreşimlerinin engellenmesinde ve makineler arası conta olarak, titreşim emici özelliği ile köprü ve viyadük ayaklarında, demiryollarında, metro travers altlarında titreşim emici olarak kullanılır. (Stratejik ürün)


    - Otomotiv sanayi: Motor kapak contaları ve debriyaj disklerinde titreşim önlenmesinde,


    - Gemi İnşaatlarında; Isı ve titreşim izolasyonlarında, tabakalarla kaplama ve dekorasyonlarda, cankurtaran simidi yapımında, şamandıra ve kirişlerin yapımında,


    - Ayakkabı sanayinde; doğal ve anglomeri olarak ayakkabı astar ve tabanlarının yapımında,


    - Hediyelik eşya,


    - Balıkçılıkta; olta ve ağ mantarlarında, soğutma izolasyonu ve şamandıralarda,


    - Dokuma sanayinde; makinelerde conta, yüksek sürtünme emsalinde kol düzeneği ve mekik olarak,


    - İlaç sanayinde; şişe kapaklarında, ortopedik aletlerin yapımında


    - Büro malzemesi; masa kaplamaları, paspas, takvim altlıkları vs.


    - Uzay mekiğinde ve astronotların uzay kıyafetlerinde izolasyon malzemesi olarak kullanılır.

  2. #2
    Administrator
    K.Tarihi
    30 Mayıs 2018
    Mesajlar
    1

    Cevap: Mantar Meşesi


  3. #3
    Administrator
    K.Tarihi
    30 Mayıs 2018
    Mesajlar
    1

    Cevap: Mantar Meşesi


  4. #4
    Administrator
    K.Tarihi
    30 Mayıs 2018
    Mesajlar
    1

    Cevap: Mantar Meşesi


  5. #5
    tukyu
    Guest

    Cevap: Mantar Meşesi

    Merhaba,
    size Portekiz'den, Lizbon dan yazıyorum. Mantar meşesi ürünleri ile ilgili bir proje hazırlıyorum. İlginizi çeker mi?
    Türkiye'de bu konuyla ilgilenenlerle iletişime geçmeye çalışıyorum.
    mail adresim aysen_1907@hotmail.com
    Cevabınızı bekliyorum.
    saygılar
    Teşekkürler

  6. #6
    akcabey
    Guest

    Cevap: Mantar Meşesi

    SAYIN:TUKYU
    çalışmalarınızın içerigi hakkında bizleri bilğilendirirmisiniz...
    şimdiden tesekkürler

  7. #7
    akcabey
    Guest

    Cevap: Mantar Meşesi

    istanbulda beykoz korusu içinde deniz tarafı girişinin hemen karşısında 5-6 adet mantar meşesi mevcut ilğilenenlere duyrulur...

  8. #8
    tukyu
    Guest

    Cevap: Mantar Meşesi

    şu an asıl projenin çevirisini yapıyorum fakat bilgi sahibi olmabilmeniz için diğer oldukça benzer bir projeyi bilgilerinize sunuyorum.
    dosyayı ekte bulabilirsiniz...

  9. #9
    Kayıtsız Üye
    Guest

    merhabalar

    biz bir proje yapıyoruz ve sizin gösterdiğiniz bu mantarın işlenmiş ama küçük tıpa haline getirilmeden önceki bütün hali gerekli yardımcı olursanız çok seviniriz şimdiden teşekkürler

Bu Konu İçin Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu açma yetkiniz yok.
  • Cevap yazma yetkiniz yok.
  • Eklenti yükleme yetkiniz yok.
  • Mesajınızı değiştirme yetkiniz yok.
  •