İç Mekan Süs Bitkilerinde Hastalık ve Zararlılarla Mücadelede kültürel Önlemler
Hastalıklı bitkiler çoğu zaman insanlar gibi tedavi edilemez. Dolayısıyla, bitkilerde hastalıkların ortaya çıkmasına engel olmak, hastalık çıktıktan sonra onunla mücadele etmekten çok daha kolay ve yararlıdır. Bitkilerde kapalı bir dolaşım sistemi olmadığından insanlardaki gib itedavi için aşı ve serum uygulaması yapamamaktadır. Bu nedenle de, sözgelişi lekeli bir yaprağa veya kuru bir dala atılan ilaç, onları eski sağlıklı durumuna getirememektedir.
O halde, bitkileri hastalıklardan korumak yalnızca ilaçlamak anlamına gelmez. Bunun için başka yollar da vardır. Bu yollardan başta geleni "Kültürel önlemler" dir. Kültürel önlemler ile, bitkilerin gelişme koşullarını iyileştirerek hastalık ve zararlılara olan dayanıklılığını artırmak, hastalık etmenleri için uygun olmayan koşullar yaratmak ve yayılmalarına engel olmak amaçlanmaktadır.
Bitki koruma açısından hastalık ve zararlılara karşı uygulanacak yöntemler içerisinde en ucuz ve en etkili kültürel önlemler şöyle sıralanabilir.
" - Birçok hastalık ve zararlı ile mücadelede etkin bir önlem olarakhastalıklı bitki artıkları yok edilmelidir.
- Bitkinin gereksiniminden fazla gübre kullanmak genelde yarardan çok zarar verir. Özellikle yüksek
düzeyde azot kullanımı hastalıkları artırmaktadır. Öte yandan, fazla azot kullanımı sonucu bitki yeşil organları
körpe kalmakta, özelikle sokucu emicilerin (akar, thrips, afit gibi) zararı fazla olmaktadır. Bu nedenle, üç temel
besin maddesi N, P ve K toprağa uygun oranlarda verilmeli, özellikle tek yönlü aşırı azotlu gübrelemeden
kaçınılmalıdır.
- Üretimde kullanılacak tohum, fide, çelik, aşı kalemi, soğan, yumru ve rizom gibi materyaller tümüyle
sağlıklı olduğu bilinen yerlerden alınmalı; ayrıca mümkün olduğunca hastalıklara ve zararlı saldırılarına dayanıkla
çeşitlerin seçilmesine özen gösterilmelidir.
- Tohum, soğan, yumru ve rizomlar havadar yer ve depolarda kurallara uygun olarak saklanmalıdır.
- Yüksek düzeyde toprak nemi genelde hastalıkları artırır. Ayrıca, birçok böcek aşırı sulama sonucu hızlı gelişim gösteren dokulara, yeni sürgünlere saldırmaktadır. Öte yandan, saksı toprağının uzun üsre kuru bırakılması nedeniyle de bitkiler zayıflamakta ve hastalıklara karşı dayanıklılık azalmaktadır. Bu nedenle bitkilere dengeli ve yeterli bir şekilde su verilmelidir.
- Kullanılan harç yeterli ölçüde gözenekli olmalı ve böylelikle fazla suyun dışarı sızmasına ve iyi
birhavalanmaya olanak vermelidir.
- Harç karışımının pH'sı büyütülecek bitkinin pH isteğine uygun olmalıdır.
- Bitkinin bulundurulduğu mekanın sıcaklığı çok yüksek veya çok serin olmamalıdır.
- Bitki doğrudan güneş ışığı altında veya yoğun gölge mekanlarda bulundurulmamalıdır.
- Bitkinin bulundurulduğu yerde orantılı nem denetim altında tutulmalı; yeterli havalandırma ve hava
hareketi sağlanmalı, ancak bitkiler hava akımında bırakılmamalıdır.
- Sera içerisinde bitkiler çok sık bir şekilde bulundurulmamalıdır.