Dimes, Türkiye’de meyve suyu pazarının en büyük oyuncularından.

Türkiye’de ilk meyve suyunu üreten Vasfi Diren’in kurduğu şirket, bugün ürettiği yüzde 100 doğal meyve suyunu 65 ülkeye ihraç ediyor. Şirketin üçüncü kuşak temsilcisi Ozan Diren, ülke sayısını 100’e çıkaracaklarını belirterek, “Türkiye’den gerçekleştirilen

markalı meyve suyu ihracatının yüzde 60’ını biz yapıyoruz.

En çok İngiltere’ye ürün satıyoruz. Toplam ihracatımızın yüzde 20’si İngiltere’ye yapılıyor” dedi.


Ozan Diren genç patronlardan. 34 yaşında. Dünya devi Coca-Cola’nın Cappy’si ile birlikte meyve suyu pazarının en büyük oyuncularından olan Dimes’in başında. Türkiye’de yüzde 100 doğal meyve suyunu ilk çıkaran Dimes, aynı zamanda Türkiye’de ilk meyve suyunu üreten firma. Kuruluşu 1953’e dayanıyor.

Markanın kurucusu Tokatlı Vasfi Diren.

Bağcılık ve şarapçılıkla işe başlıyor. 4’ü kız 4’ü erkek 8 çocuğu olan Vasfi Diren ziraat mühendisi ve ülkesiyle ilgili en büyük ideali Türkiye’nin tarıma dayalı sanayide büyümesi. Tokat’ta şarapçılık yaptığı dönemde, ’Müslüman mahallesinde salyangoz satmakla’ eleştirilince Vasfi Diren yön değiştiriyor. Tokat bölgesindeki meyvelerden 1963’te meyve suyu üretiyor ve satışa başlıyor. İşleri CHP milletvekili olan büyük oğlu Orhan Diren’in devralmasıyla büyüme devam ediyor. Orhan Diren de şu anda işlerini 34 yaşındaki oğlu Ozan Diren’e emanet etmiş durumda. 100 bin ton meyve suyu kapasitesi olan Dimes’in Pazarlama ve Dağıtım Şirketi Nober’in başında Ozan Diren. Dimes’i global bir marka yapma yolunda olan Diren’le Dudullu’daki merkez binalarında konuştuk...

60 bin yerden alım yapılıyor

Dedeniz Vasfi Diren Türkiye’de ilk meyve suyunu üreten ve pazarlayan kişi. Bu size nasıl bir misyon yükledi?

Biz tarım ürünlerini değerlendiren bir firmayız. Dedem tarım ürünlerini uzun sürede değerlendirebilecek bir sanayileşmenin Türkiye’yi kalkındıracağından hareket etmiş. Biz de şu anda tarım ürünlerini mevsiminden bağımsız dünyanın her yerine satıyoruz. Hep bilimsellikten yana olduk.

Siz nasıl bir ortamda büyüdünüz?

İlkokuldan sonra İstanbul’da Işık Lisesi’nde yatılı okudum. Benim doğduğum dönem firmanın büyüdüğü dönemdi. Her yaz çalıştım. Tatillerde 5-6 yaşında giderdim fabrikaya. Kasaya meyve suyu yerleştirirdim. 1997 yılında ise profesyonel olarak işe başladım. 1997 yılı bizim profesyonelleşme dönemimiz. Diren soyadlıların dışında çok profesyonel alındı Dimes’e.

Aileniz Tokat için önemli bir aile. Kaç aile sizle çalışıyor?

Tokat bölgesinde çiftçilerin elindeki tüm meyveleri alıyoruz. İki katı ürün çıksa bile alıyoruz. Fabrikada 850 çalışanımız var. 60 bin yerden alım yapıyoruz. Bu çiftçileri 3-4 kişilik aile olarak düşünürseniz 300 bin kişilik bir nüfusla bağlantılı olduğumuzu söyleyebilirim.

İzmir’de de fabrikanız var...

Evet, İzmir’deki fabrikamız ihracat ağırlıklı çalışıyor.

Meyveler dalından koptuktan ne kadar zaman sonra meyve suyu oluyor?

Dalından koptuktan sonra gün içinde toplanıyor. Kasalara aktarılıyor. Gece fabrikaya gelip 24 saati geçmeden işleniyor. Marketteki meyveden daha taze.

Bu konuda kamuoyunda güvensizlik var. Hep çürük ve kalitesiz meyvelerden meyve suyu yapıldığı düşünülüyor....

Bir kere sofralık meyve yani pazarlık meyve ile meyve suyu meyvesi farklıdır. Biz meyveyi daha büyümeden topluyoruz. Meyvenin büyümesini beklemiyoruz. Meyve suyu meyvesinde önemli olan lezzettir. Biz Uzakdoğu’ya da Batı Avrupa’ya da meyve suyu satıyoruz. Tüm ürünlerimiz bin tane testten geçiyor. Zaten biz de denetim yapıyoruz. Tüm standartlara uygun üretimimiz var.

Meyvelerin tümünü Tokat’tan mı alıyorsunuz?

Büyük çoğunluğunu. Tokat’ta ayva, elma, vişne, şeftali var. Tokat ve Amasya Bölgesi meyve ve sebzecilik açısından çok verimli. İzmir ve çevresinden de meyve alıyoruz. Tokat’ta 1 milyon ton domates çıkar ve hepsi ihraç edilir. Biz ayrıca her yıl 250 bin fidan dağıtıyoruz çiftçiye.

Şu anda meyve suyu satışlarında pazar liderliğinde dünya devi Coca-Cola ile çekişiyorsunuz? Rakibin gücü sizi nasıl etkiliyor?

Rekabet güzel şey. Rekabet arttıkça kalite artıyor. Cappy en sıkı rakibimiz.

Süt üretimine de başladınız. Süt satışlarınız nasıl gidiyor?

İçilecek süt satışlarında şu anda üçüncüyüz. Bize ’Sütünüz meyve suyu kokuyor’ diyenler oldu. Bu mümkün değil ama demek ki meyve suyu işinde çok başarılıyız, insanlar bundan çok etkilenmiş durumdalar.

Yüzde 100 meyve sularını ilk siz çıkardınız. Neden bugüne kadar bu ürünler yapılmıyordu?

Ayrı bir çalışma gerekiyor doğal ürünler için. Bizim Ar-Ge bölümümüz, üniversitelerle ortak uzun yıllar çaılştı, halen de çalışıyor.

Hiçbir katkı yok mu bu ürünlerde? Evde sıksak meyveyi aynısı mı olur?

Kesinlikle yok. Bizim meyveler pazara gitmediği ya da markete gitmediği için daha taze. Şu anda yüzde 100 doğal 11 çeşit meyve suyumuz var.

‘Bakü’de de fabrikamız var’

Yurtdışına satış oranınız nedir?

Üretimin yüzde 20’sini ihraç ediyoruz. Bakü’de fabrikamız var. Rus pazarına da yeni girdik. Özbekistan, Kırgızistan, Gürcistan’da ürünlerimiz var.

Kaç ülkeye ihracat yapıyorsunuz?

65 ülkeye. Türkiye’den yapılan markalı meyve suyu ihracatının yüzde 60’ını biz yapıyoruz.

Süt işinde büyüyecek misiniz?

Süt üretimine başladığımızda Tokat bölgesinde 1 ton süt zor buluyorduk. Holstein cinsi inekler getirdik. Şu an günde 250 ton süt üretimi oldu. Tokat çevresinde çok çiftlik kuruldu. Günde 225 ton süt işliyoruz. Biz çiftlik sütü kullanıyoruz, toplama süt kullanmıyoruz. Bebek maması yapılacak kadar özel süt yapıyoruz.

Tüketicilerden nasıl tepkiler ve talepler alıyorsunuz? Nasıl anlatıyorsunuz yüzde 100 doğal meyve suyu ürettiğinizi?

En çok bize, “Gerçekten de yüzde 100 müsünüz?” diye soruyorlar. Hamileler çok arıyor, anneler arıyor. Bizim meyve sularımızı açtıktan sonra 48 saat içinde tüketmelisiniz, tüketmezseniz küflenir. Bu da taze olduğunu gösteriyor. Oğlum 3 yaşında. Meyve suyu içmeye başladığında bir yaşında değildi. Çocuğumuza içirmeyeceğimiz hiçbir ürünü üretmiyoruz.

Diyabetiklere ayva nektarı

Ozan Diren, en yeni ürünlerinin ayva nektarı olduğunu ve bu ürünü diyabetikler için ürettiklerini söyledi. Diren, “İki sene araştırması sürdü. Lif oranı çok yüksek olduğu için sindirim güçlüğü çekenlere de yardımcı oluyor. Diyabetik ürün tek bizde. Ayva olarak da dünyada ilk ve tek” diye konuşuyor.

‘Yazın 1 litre içiyorum’

Ozan Diren, yazın günde 1 litre meyve suyu içtiğini anlatıyor. Tercihi kırmızı meyveler ve vişne. Bu arada Diren bugünlerde biraz heyecanlı. Üç yaşında oğlu olan Diren, “Eşim hamile. İkiz geliyor. Hâlâ şokunu atlatamadım. İki oğlan daha geliyor. Eşim de çalışıyor. Nasıl organize edeceğimizi düşünüyoruz” diyor.

EN ZOR GÜNÜM
2001 krizinde zorlandık

2001 krizi döneminde zorlandık. Hazırlıklı değildik. Çok kritik bir dönemdi. Biz yerel faizin yükselmesinden çok etkilendik. Çok kredi kullanmıştık. Sıkıntımız uzun sürdü, o dönemi yönetmek zordu.

İngiltere için mango suyu, İsveç için kırmızı meyve ürettik

Farklı ülkeler için farklı ürünler ürettiğiniz oluyor mu?

Mangoyu İngiltere pazarı için üretmeye başlamıştık. Kırmızı meyveleri İsveç için çıkardık, onlar burada da tuttu.Vişnemiz Japonya’da talep görüyor. Çin’de de karışık meyveli çeşidimiz talep görüyor. Biz bir ülkenin ana hakimi olmaya değil o ülkede farklı ürünler farklı lezzetler denetmeye gidiyoruz. Bunda da başarılıyız. İhracat yaptığımız ülke sayısı 100’e ulaşır diye tahmin ediyorum.

En çok hangi ülkede Dimes satılıyor?

En çok İngiltere’ye ürün satıyoruz. Uzakdoğu’da da büyük gelişme var. Toplam ihracatımızın yüzde 20’si İngiltere’ye yapılıyor.

İngiltere’de pazar payınız nedir?

Pazar payımız yüzde 1 oldu. Orada bu rakam önemli çünkü pazarın yüzde 75’i markasız, market ürünleri.

Elif Ergu - Röportajlar eergu@gazetevatan.com