PNÖMATİK EKİM MAKİNESİNİN EKİM NORMU AYARI





Ekim makinesi düz (tercihen beton) bir zemin üzerine çekilir.
Ayar, tahrik tekerinin zincir dişlisinin döndürülmesiyle yapılacaksa, makine hidrolik yardımıyla yukarı kaldırılarak şasinin altına bir takoz konur. Ve bunun üzerine indirilerek tahrik tekerinin yerden teması kesilir. Zincir dişlisinin yanındaki çevirme kolu yardımıyla dozaj ünitelerine hareket iletilir. (İşletmelerimizdeki makinelerde bu sistem vardır.) Diğer tahrik durumu ise makine yukarı kaldırılmadan dozaj ünitelerinin tahrik şaftı çıkarılır, bunun yerine el ile çevirme kolu takılarak aşağıdaki ayarlar yapılır.
Makinenin deposunda tohum normunu (gübre ayarı için yeterli gübre miktarı) ayarlayabilecek miktarda tohum olmalıdır.
Püskürtme borusunun altındaki dirseği kelebek somununu gevşeterek çıkarın.
Borunun altına tohumun (gübrenin) dökülebileceği bir kap yerleştirin.
Kalibrasyon çizelgesinden ekilecek tohum cinsini ve ekim hızını seçiniz.
Hektar başına ekilecek tohum miktarı (şekil 1 deki) (2) numaralı kolu çevirerek (1) nolu oluklu itici makara pozisyonunu değiştirmek suretiyle dozaj ünitesinden ayarlanır. Dozaj ibresi (3) karşısında bulunan (skalanın sonundaki) dozaj rakamlarından uygun olanına getirilir. Standart tip tohumlar için oluklu itici makara oluk boyu 0-110 mm‘ye kadar ayarlanabilmektedir. Oluklu itici makara küçük (ince) taneli tohum ekme pozisyonunda (şekil: 4‘deki mikro-doz ayarında) iken makara oluk boyları oldukça küçülür ve bu konumdayken ayar işlemi ancak şekil: 2‘deki (1) nolu ayar milinden 0-25 mm arasında uygun bir değere ayarlanabilir. İnce taneli tohumlar için hava ayar valfini şekil:3’deki (Z) pozisyonuna (hava kapalı) getiriniz.
Dozaj ünitesinden hareket alan HEKTARMETRE göstergesini sıfırlayınız.
Elle çevrilen tahrik kolunu saat ibresinin aksi yönünde 85 devir çevirin (takriben 1 saniyede 1 devir hız ile).
Bu durumda (85 devirden sonra) hektametre de 100 rakamını göstermelidir.
Püskürtme borusunun altındaki kapta toplanan tohum (gübre) miktarını tartın. Bu miktar HEKTAR başına düşecek olan tohum (gübre) miktarının onda biri ağırlığında olmalıdır. (Yani bir dekara atılacak tohum [gübre] miktarına eşit olmalıdır.).


STANDART TOHUM DOZAJ ÜNİTESİ KÜÇÜK (İNCE) TOHUM DOZAJ ÜNİTESİ









Şekil.1 Şekil.2



HAVA AYAR KELEBEĞİ NORMAL VE MİKRO AYAR DİŞLİSİ



Şekil.3 Şekil.4


Tohum normunu ayarladıktan sonra gübre normunu da GÜBRE dozaj ünitesinden ayarlanır. Dozaj ünitelerinin yapı ve fonksiyon itibariyle herhangi bir farklılığı yoktur. Hektara atılacak gübre miktarı tespit edilerek tohumda olduğu gibi dozaj ünitesinin skalasında uygun rakama getirilir. Elle çevrilen tahrik kolu 85 devir yaptıktan (hektametre de 100‘ü gösterecektir) sonra püskürtme borusundan toplama kabında toplanan gübre miktarı tartılır. Bir dekara atılması gereken gübre miktarına eşit olmalıdır.
Tohum ve gübrenin norm ayarı yapıldıktan sonra dozaj ünitelerinin ayar kolu üzerinde bulunan tespit yayı şekil: 1‘de gösterilen N pozisyonuna gelir. Hava ayarı valfini şekil: 3‘de gösterildiği gibi A pozisyonuna (hava açık) getiriniz.
Makinenin norm ayarları yapıldıktan sonra tahrik şaftları sökülmüş ise yerine takınız. Püskürtme dirseğini yerine bağlayın. Dirseği bağlarken flanşın doğru biçimde merkezlendiğinden emin olunuz.


Buğday ekimi için ekim normu test örneği :

Dekara atılması gereken tohum miktarı: 21 kg/da

Kalibrasyon çizelgesinden elde edilen kalibrasyon değeri: 60

Bu kalibrasyon ayarı sonucunda elde edilen tohum miktar 19 kg/da olsun ki bu miktar 21 kg/da‘dan % 10 daha düşüktür. Bunun için kalibrasyon değerini % 10 artırarak 66‘ya getirmek gerekir.

İkinci kalibrasyon ayarında elde edilen tohum miktarı da 21 kg/da olur.



Küçük (ince) tohum ekim normu test örneği :

Dişli grubunu standart hızdan mikro-doz miktarına ayarlanabilmesi şekil: 4‘deki “D“ ara dişlisini mikro pozisyonuna getirmekle sağlanır.

Dişli grubu mikro-doza ayarlandığında kalibrasyon çizelgesinde verilen değerlerin yarısına düşmektedir.



Ekilecek tohum cinsini ve hektara atılacak tohum miktarını tespit ediniz. Tespit edilen miktara tekabül eden dozaj çarkı genişliği örneğin: 7,5 mm ve Kolza tohumunun doz miktarı 6,8 kg/ha (normal doz) yerine 3,4 kg/ha (mikro doz) olmaktadır.





Tohumların özgül ağırlıkları ve ebatları farklı olduğundan bu kalibrasyon çizelgesinde verilen değerler yalnızca bir rehber niteliğindedir. Bu değerler fiilen kalibrasyon denemeleri yaparak kontrol edilmelidir. Denemelerde elde edilen değerler daha sonra mibzerin aynı cins tohumu devamlı aynı hızda ekeceği anlamına gelir. İki adet dozaj mekanizmasına sahip olan DT tipi mibzerlerde bu mekanizmaların her birisi çizelgede verilen değerlerde tohum ekme hızına ( kg/hektar ) ayarlanmalıdır. Hektametreler mibzerin ekim genişliğinin yarısı alanına ait değerleri gösterir.



ÇEŞİTLİ TARIMSAL ÇALIŞMALARDA

YAKIT TÜKETİMİ, ÇALIŞMA HIZI, İŞ BAŞARISI VE GEREKLİ TRAKTÖR GÜCÜ




KURU TARIMDA HAFİF-ORTA-AĞIR TOPRAKLARDA İŞ BAŞARILARI İLE BİRİM BÜYÜKLÜK İÇİN TRAKTÖR-ALET-EKİPMAN BÜYÜKLÜĞÜ




Kaynak : tigem.gov.tr