Tohum fiyatlarının yüzde 50'lere varan oranlarda artması sahte tohum piyasasının oluşmasına neden oldu. Firmalar sahte tohumla mücadele için gazetelere ilan vermeye ve kampanyalar düzenlemeye başladı.

Tohum fiyatlarının yüzde 50'ye varan oranlarda artması sahte tohum piyasasının oluşmasına neden oldu. Girdi maliyetlerini azaltmak isteyen çiftçi, daha ucuz fiyatlı olduğu için sahte tohuma yönelince tohumculuk firmaları çiftçileri uyarmak için gazetelere ilan vermeye ve kampanyalar düzenlemeye başladı. Şu an tarla ürünlerinde sahte tohumun hangi oranda olduğu bilinmiyor. Ancak sebze tohumlarında sahte oranının yüzde 40'lara kadar ulaştığı tahmin ediliyor.
Sahte tohuma karşı ilk harekete geçen firmalardan biri Pioneer Tohumculuk oldu. Tohumlarının sahtesinin yapılması ve satılmasından endişelenen Pioneer Tohumculuk gazete ilanıyla sahte tohuma karşı çiftçileri uyardı. Türkiye tohum pazarında oldukça büyük bir paya sahip olan firma ocak ayını ilk haftasında gazetelere "sahte tohuma dikkat" başlığı altında ilan verdi. Bunun bir şirket politikası olduğunu ifade eden Pioneer Tohumculuk Pazarlama Müdürü Barış Uçkeser, "Bu firmamızın politikalarından biri. Firma olarak çiftçilere tohumu mutlaka anlaşmalı firmalardan almalarını gerektiğini belirtmek için yaptığımız bir uygulama. Şu an bu tip bir sahtecilik tespit etmedik ancak yine de önlem olması açısından ilan verdik" dedi. Mısır ve ayçiçeği tohumu üretimi yaptıklarını belirten Uçkeser, "Mısır ve ayçiçeğinde çiftçinin bir önceki mahsulden tohum üretme şansı yok. Bu ürünlerde kendi tohumunu üretemeyen çiftçi aldığı tohuma dikkat etmeli yoksa arazi ekmek anlamsız olur" dedi.

Tohumların yüzde 50'si illegal
Bazı tohum firmaları ise sahte ve kaçak tohumla mücadele için farklı kampanyalar düzenlemeye başladı. Yaklaşık iki yıl önce "Gerçek tohum kazandırır" kampanyasıyla sahte tohuma dikkat çeken Toros Tarım, bu yıl da üreticilerin bilinçlendirilmesini hedefleyen yeni bir kampanyaya başlamaya hazırlanıyor. Toros Tarım Genel Müdür Yardımcısı Hakan Orkut, "Her yıl 30-35 adet, her birine ortalama 150-200 çiftçinin katıldığı eğitim toplantıları düzenliyoruz. Toros Tarım'ın düzenlediği eğitim toplantıları ile yıl toplamında 7 bin civarında üreticiye ulaşıyoruz. İki yıl önceki kampanyada çekiliş yapıp gerçek tohumun kullanılmasını özendirmeye çalıştık. Hedefimiz 2007'de de benzer kampanyalarla sahte tohum kullanımının önüne geçmek" dedi. Sebze tohumu piyasasında kullanılan illegal tohumların yarısının kaçak tohum olduğunu tahmin edildiğini ifade eden Orkut, "Toplam tohum pazarının yüzde 10-15'inin kaçak, kaçak tohumların ise yüzde 10'unun sahte tohum olduğu tahmin ediliyoruz" dedi.

Çiftçi sahte tohumu gerçeğinden ayıramaz
Sahte ve kaçak tohumun gerçek tohumla arasındaki farkı çiftçinin anlayamayacağını belirten RitoTohumculuk Yönetim Kurulu Üyesi Nazmi Gündüz, "Sahte tohum ile gerçek tohum arasındaki farkı anlamak oldukça zor. Ancak çiftçiler aldıkları tohumun sahte olduğunu tarlada farkebilirler. Bu yüzden çiftçilerin mutlaka faturalı tohum alamaları gerekiyor" dedi. Sahte tohumun çiftçilerde büyük yıkıma neden olduğunu dile getiren Gündüz, "Sahte veya faturasız tohumum kullanan çiftçilerin yaşayacakları sorunlar sigorta tarafından karşılanamıyor. Sigorta yaptırmayan çiftçilerin de faturasız tohum aldıkları için yasal ürünü aldıkları kişi ya da firmaya karşı herhangi bir yasal hakkı olmuyor" diye konuştu.

Sahte tohum lokal olarak satılıyor olabilir
Eskiden tohumların açıkta satıldığını aktaran Türkiye Tohumculuk Endüstrisi Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mete Kömeağaç, yeni düzenleme ile bunun önüne geçildiğini ifade etti. Böylece sahte tohum alımının engellenebileceğini aktaran Kömeağaç, "Şu an belirlediğimiz çok ciddi bir sahtecilik yok. Ancak eskiden tohumlar açıkta pazarda satılıyordu. Yeni düzenleme ile bunun önüne geçildi. Yeni düzenleme ile tohum torbası açılamamış olacak" dedi. Bu tip sahteciliklerin lokal olarak yapılabileceğini belirten Kömeağaç, "Sahte tohum yapmak çok büyük cesaret ister. Bazı firmaların tohumları çiftçiler tarafından talep görüyor. Bu yüzden firmanın markası ve imajı oldukça etkili olur. Bu tip ürünlerde sahtecilik olabilir" dedi. Ancak çiftçilerin bilinçsiz olduğuna işaret eden Kömeağaç, eğitim ve bilinçlendirmeye yönelik çalışmalar yapılması gerektiğine dikkat çekti.

Sahte ile gerçek tohum arasındaki fark nasıl anlaşılır?
Öncelikle tohum veya hazır fide satın alınan yerlere dikkat edilmeli. Bazı firmalar ambalajlarında halogram gibi sahteyi önleyici tedbirler alıyorlar, bu ürünler tercih edilmeli. Hibrit tohumların çok önemli bir kısmı üreticiye hazır fide olarak ulaşıyor. Hibrit yani ayçiçeği, mısır gibi tohumlarda çok sıkı kontrol gerekiyor. Tohumlar fideye dönüştükten sonra, meyve tutumu ve hasat dönemine kadar üreticinin gerçek çeşidi aldığını ayırt edebilmesi son derece güç. Herhangi bir şüphe durumunda mutlaka üretici veya distribütör firma ile temasa geçilerek, orijinal tohum alındığının teyidi istenmeli.
Tohum fiyatlarının yüzde 50'lere varan oranlarda artması sahte tohum piyasasının oluşmasına neden oldu. Firmalar sahte tohumla mücadele için gazeteler...

referans gazetesi