Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, tarım ürünlerine uygulanan destekleme primlerinin, üretimi teşvik etmeye yetmeyeceğini belirterek, primlerin bu seviyede kalması durumunda Türkiye'nin mısır, pamuk ve yağlı tohumlarda ithalatçı ülke olmaktan kurtulamayacağını söyledi. Bayraktar, Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurulu kararlarının değiştirilerek destekleme primlerinin yükseltilmesini istedi.
Yazılı bir açıklama yapan Şemsi Bayraktar, 29 Temmuz 2007 tarihinde yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile kütlü pamuk, yağlık ayçiçeği, soya fasulyesi, kanola, dane mısır, aspir ve zeytinyağı üretiminin 2011 yılına kadar primle desteklenmesinin öngörüldüğünü hatırlattı. Bu ürünlerde prim uygulamasının Türkiye'nin üretim açığını kapatmak için yapıldığını vurgulayan Bayraktar, "Yağ ihtiyacını karşılamak üzere 2007 yılında yaklaşık 1,7 milyon dolar tutarında yağ ve yağlı tohumlar ithalatı yapılmıştır. Üretimin teşviki için çiftçinin bu ürünlerden maliyet üstünde gelir elde etmesi gerekmektedir. Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurulu, 2007 primlerini geçen yıla ait prim miktarları ile aynı düzeyde belirlemiş, hatta mısır priminde düşüş olmuştur. Prim miktarları belirlenirken üretim maliyeti ve çiftçi satış fiyatının göz önüne alınması gerekmektedir" diye konuştu.

Şemsi Bayraktar, açıklanan prim miktarlarında bu iki unsurun hiç dikkate alınmadığını savunarak, yılda 1 milyar dolarlık ithalat yapılan pamukta prim miktarının kilogram başına 58 kuruş olması gerektiğini kaydetti. Primlerin yeterli olmaması durumunda üretimim üzerinde olumlu bir etki yapmayacağını dile getiren Bayraktar, "Pamuk priminde artış olmaması çiftçinin pamuk alanlarında başka ürünlere yönelmesine sebep olacaktır. Mısır primindeki düşüş ise özellikle yem sanayinin ham maddesi olan bu üründe yeniden dışa bağımlı hale geleceğimizin sinyalini vermektedir. 2006 yılında 30 bin ton civarında olan mısır ithalatı, 2007 yılında 1 milyon 109 bin tona yükselmiştir. Bu yıl mısır priminin geçen yıla oranla yüzde oranında düşürülerek 2 YKr/kg olması, çiftçiyi mısır üretiminden vazgeçirebilir. Mısır primlerinin aşağıya düşürülmesi ithalatı daha da artırır. Üretimde sürekliliğin sağlanması bakımında 2007 yılı mısır primi 8 Ykr/kg olmalıdır" dedi.

2007 yılında başlatılan prim uygulamasına esas ürünlerin ithalatı için ödenen toplam bedelin 3 milyar dolara yaklaştığını belirten Şemsi Bayraktar, "Son bir yılda gübre fiyatları yüzde 100, mazot fiyatları yüzde 23 artmış, buna karşılık yıllık enflasyon yüzde 8.39 olarak gerçekleşmiştir. Ürün fiyatlarındaki artış ise girdi fiyatlarındaki artışın çok gerisinde kalmıştır. Buna karşılık açıklanan prim miktarlarında ise artış görülmemektedir. Belirlenen prim miktarları üretimi teşvik etmeye yetmeyecektir" şeklinde konuştu.

Şemsi Bayraktar, 2008 yılında ödemesi yapılacak olan Doğrudan Gelir Desteği'nin, destekleme araçları arasında halen en önemli kalem olduğunu hatırlattı. Prim miktarlarının artırılmadığını, destek kaleminin en önemli aracı olan DGD ise indirime gidildiğini ifade eden Bayraktar, 2007 yılında dönüm başına 10 YTL ödenirken, bu miktarın 2008 yılında yüzde 30 düşürülerek 7YTL'ye olarak ödeneceğini kaydetti.

TZOB verilerine göre prim miktarlarının 2006 ve 2007 yılları dağılımı şöyle oldu:

Ürün 2006 yılı ürünü prim miktarı (Ykr/kg) 2007 yılı ürünü prim miktarı (Ykr/kg)

Kütlü pamuk : 29 29

Yağlık ayçiçeği 20 20

Soya Fasulyesi 22 22

Kanola 22 22

Dane Mısır 6,7 2

Aspir 22 22

Zeytinyağı 11 20


2007 yılına ait tahmini ödeme miktarları ise şöyle:


Ürün Prim Miktarı (Ykr/kg) Tahmini Ödenecek toplam primMiktarı(YTL)

Kütlü pamuk 58 1.363.000.000

Yağlık ayçiçeği 21 252.000.000

Soya Fasulyesi 23 9.200.000

Kanola 23 2.300.000

Dane Mısır 8 248.000.000

Aspir 23 103.500

Zeytinyağı 100 90.000.000

TOPLAM 1.964.603.500 (Cihan Haber Ajansı)